{"id":6157,"date":"2025-05-16T14:03:16","date_gmt":"2025-05-16T12:03:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/?p=6157"},"modified":"2025-05-16T14:03:16","modified_gmt":"2025-05-16T12:03:16","slug":"promocja-to-tylko-zacheta-czy-tez-manipulacja-wnioski-z-badania-konsumentow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/?p=6157","title":{"rendered":"Promocja to tylko zach\u0119ta czy te\u017c manipulacja? Wnioski z badania konsument\u00f3w"},"content":{"rendered":"<ul class=\"introduction-li\">\n<li>UOKiK zapyta\u0142 Polak\u00f3w o sposoby prezentowania promocji w sklepach i ich wp\u0142yw na decyzje zakupowe.<\/li>\n<li>Obni\u017cki kusz\u0105 &#8211; blisko 70 proc. z nas przyznaje, \u017ce przy wyborze artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych kieruje si\u0119 tym, czy s\u0105 aktualnie w promocji.<\/li>\n<li>Jednocze\u015bnie konsumenci wskazuj\u0105 na skomplikowane warunki czy zagmatwane zasady stosowane przez sprzedawc\u00f3w, kt\u00f3re utrudniaj\u0105 obliczenie faktycznej ceny.<\/li>\n<li>We\u017a dzi\u015b udzia\u0142 w naszej ankiecie w story na kanale uokikgovpl na Instagramie \u2013 sprawd\u017a, czy odpowiadasz tak jak nasi respondenci.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Rabat bywa dla konsument\u00f3w zar\u00f3wno wabikiem, jak i \u017ar\u00f3d\u0142em irytacji. W badaniu spo\u0142ecznym przeprowadzonym na zlecenie UOKiK zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 respondent\u00f3w &#8211; 80 proc. wskaza\u0142a promocje cenowe jako g\u0142\u00f3wne kryterium wyboru sklepu stacjonarnego. W zakupach online promocje i rabaty r\u00f3wnie\u017c nale\u017c\u0105 do najwa\u017cniejszych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o wyborze (82 proc.) \u2013 obok ceny produktu i kosztu dostawy. Konsumenci bardzo cz\u0119sto korzystaj\u0105 z promocji na r\u00f3\u017cnego rodzaju kategorie produkt\u00f3w, zw\u0142aszcza najcz\u0119\u015bciej kupowane, takie jak artyku\u0142y spo\u017cywcze, kosmetyki, chemi\u0119 gospodarcz\u0105, a tak\u017ce odzie\u017c oraz sprz\u0119t RTV\/AGD.<\/p>\n<blockquote><p>\u2013 Promocje maj\u0105 istotny wp\u0142yw na ca\u0142y proces decyzyjny konsument\u00f3w. Pocz\u0105wszy od momentu zetkni\u0119cia si\u0119 z reklam\u0105, poprzez skupienie uwagi na okre\u015blonych produktach w sklepie, a\u017c po finalny wyb\u00f3r produktu. Zni\u017cka dzia\u0142a jak magnes, a znak \u201e%\u201d buduje automatyczne poczucie korzy\u015bci i silniej przyci\u0105ga uwag\u0119 ni\u017c zwyk\u0142y opis promocji. Je\u015bli jednak komunikat jest nieczytelny, klient mo\u017ce zosta\u0107 wprowadzony w\u202fb\u0142\u0105d. Przejrzysto\u015b\u0107 le\u017cy po stronie sprzedawc\u00f3w. Transparentne zasady to dzi\u015b konieczno\u015b\u0107, a nie marketingowa opcja \u2013 m\u00f3wi Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>\u201eKliknij i kup!\u201d \u2013 jak reklama prowadzi prosto do koszyka<\/strong><\/h3>\n<p>Promocyjny baner b\u0142yskawicznie zamienia ciekawo\u015b\u0107 w zakup: w przypadku wi\u0119kszo\u015bci badanych produkt\u00f3w ok. 40 proc. respondent\u00f3w potwierdza, \u017ce trafia do sklepu internetowego przez klikni\u0119cie w reklam\u0119 dotycz\u0105c\u0105 promocji. W handlu stacjonarnym liczby s\u0105 jeszcze wy\u017csze, przy czym w przypadku m.in. \u017cywno\u015bci czy chemii gospodarczej, co drugi konsument przegl\u0105da przede wszystkim produkty z czerwon\u0105 metk\u0105.<\/p>\n<h3><strong>Promocja \u2013 impuls dla nieplanowanych zakup\u00f3w<\/strong><\/h3>\n<p>Z badania wynika, \u017ce promocje to dla wielu os\u00f3b kluczowy czynnik zakupowy. Blisko 70 proc. Polak\u00f3w przy wyborze artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych kieruje si\u0119 tym, czy s\u0105 aktualnie w promocji. Ponadto niemal 40 proc. kupuje produkty spo\u017cywcze bez wcze\u015bniejszego zamiaru, wy\u0142\u0105cznie dlatego \u017ce s\u0105 przecenione. \u201eEfekt okazji\u201d wida\u0107 r\u00f3wnie\u017c przy zakupach chemii gospodarczej, kosmetyk\u00f3w oraz odzie\u017cy. Wielu badanych deklaruje, \u017ce promocja sk\u0142ania ich do nabycia wi\u0119kszej liczby produkt\u00f3w, ni\u017c planowali.<\/p>\n<h3><strong>Wielkie liczby, drobne literki<\/strong><\/h3>\n<p>Chocia\u017c promocje przyci\u0105gaj\u0105, nie jest oczywiste, ile dzi\u0119ki nim \u201eoszcz\u0119dzamy\u201d. 74 proc. Polak\u00f3w deklaruje, \u017ce mia\u0142o trudno\u015bci ze zrozumieniem zasad promocji lub wskazuje \u017ar\u00f3d\u0142a tego problemu. W\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej wskazywanych spontanicznie przyczyn respondenci wymieniali promocje wymagaj\u0105ce zakupu wi\u0119cej ni\u017c jednej sztuki, w tym oferty typu \u201e2+1\u201d lub \u201edrugi produkt ta\u0144szy o 50 proc\u201d. O braku zrozumienia zasad tego typu promocji \u015bwiadcz\u0105 te\u017c konkretne wypowiedzi respondent\u00f3w m.in.: \u201eZazwyczaj wprowadzaj\u0105 mnie w b\u0142\u0105d akcje promocyjne opieraj\u0105ce si\u0119 na wielosztukach. Jest to spowodowane tym, \u017ce nie do ko\u0144ca czytelna na pierwszy rzut oka jest cena jednostkowa za produkt, a obni\u017cona kwota jest mocno wyeksponowana\u201d oraz \u201eDu\u017cymi literami by\u0142a napisana cena za w sytuacji, gdy kupuje si\u0119 2 produkty, a ma\u0142ymi z boku by\u0142a napisana cena za jeden produkt. Przy zakupie by\u0142am zdziwiona, \u017ce mam zap\u0142aci\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c wskazywa\u0142a na to cena wypisana du\u017cymi literami\u201d. Badanie zwr\u00f3ci\u0142o uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c na problem przekre\u015blonych cen pozbawionych wyja\u015bnienia. Gdy przy przekre\u015blonej kwocie brakuje jasnego opisu (na przyk\u0142ad \u201enajni\u017csza cena z 30 dni przed obni\u017ck\u0105\u201d), znaczna cz\u0119\u015b\u0107 kupuj\u0105cych nie potrafi wskaza\u0107, co w\u0142a\u015bciwie oznacza taka warto\u015b\u0107.<\/p>\n<blockquote><p>\u2013 Zapytali\u015bmy konsument\u00f3w o ich do\u015bwiadczenia z rozumieniem prezentowania cen promocyjnych w sklepach stacjonarnych i internetowych. Interesowa\u0142y nas przede wszystkim sposoby przedstawienia promocji i obni\u017cek. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 konsument\u00f3w, bo a\u017c 85 proc. spotka\u0142a si\u0119 z terminem \u201enajni\u017csza cena z 30 dni przed obni\u017ck\u0105\u201d. Niepokoi nas jednak fakt, \u017ce jednocze\u015bnie ponad po\u0142owa z nich wskaza\u0142a na trudno\u015bci w odnalezieniu informacji o takiej cenie podczas zakup\u00f3w w promocji. Taki obowi\u0105zek maj\u0105 sprzedawcy, poniewa\u017c wynika on z implementacji dyrektywy Omnibus \u2013 podkre\u015bla Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p><\/blockquote>\n<p>Badanie ujawni\u0142o r\u00f3wnie\u017c wyra\u017an\u0105 luk\u0119 mi\u0119dzy tym, co konsumenci deklaruj\u0105, \u017ce rozumiej\u0105, a tym, co potrafi\u0105 obliczy\u0107 w\u202fpraktyce: spora cz\u0119\u015b\u0107 ankietowanych nie by\u0142a w stanie poprawnie okre\u015bli\u0107 faktycznej skali obni\u017cki. Podany znak \u201e%\u201d dzia\u0142a\u0142 jak domy\u015blny punkt odniesienia \u2013 przyjmowany z g\u00f3ry jako finalny rabat, nawet gdy odnosi\u0142 si\u0119 jedynie do bli\u017cej nieokre\u015blonej \u201eceny rekomendowanej\u201d lub zni\u017cki obowi\u0105zuj\u0105cej wy\u0142\u0105cznie na drugi produkt.<\/p>\n<p>Problem ze zrozumieniem promocji wynika g\u0142\u00f3wnie ze sposobu, w\u202fjaki sklepy prezentuj\u0105 cen\u0119 \u2013 stosuj\u0105c kilka cen naraz lub nieczyteln\u0105 czcionk\u0119. Konsumentom naj\u0142atwiej jest zrozumie\u0107 promocje, kt\u00f3re s\u0105 przedstawione w prosty i jednoznaczny spos\u00f3b, z jednym punktem odniesienia. Respondenci postuluj\u0105 bardziej wyra\u017ane oznaczenie ceny z 30 dni przed og\u0142oszeniem promocji, aby konsument m\u00f3g\u0142 \u0142atwo oceni\u0107, czy rzeczywi\u015bcie warto skorzysta\u0107 z obni\u017cki.<\/p>\n<p><strong>Badanie UOKiK w liczbach:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>74 proc.<\/strong> konsument\u00f3w do\u015bwiadczy\u0142o trudno\u015bci w zrozumieniu ceny promocyjnej lub wskaza\u0142o przyczyny tego problemu.<\/li>\n<li><strong>47 proc.<\/strong> badanych w ramach spontanicznych odpowiedzi dotycz\u0105cych niejasnych warunk\u00f3w promocji wskaza\u0142o, \u017ce problem dotyczy promocji zwi\u0105zanych z zakupem wi\u0119cej ni\u017c 1 produktu.<\/li>\n<li><strong>54 proc.<\/strong> ankietowanych przyznaje, \u017ce korzystaj\u0105c z promocji, kupuje wi\u0119cej artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych, ni\u017c planowa\u0142o.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/Download\/1253\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Badanie \u201eWp\u0142yw promocji na zachowania zakupowe\u201d<\/a> zosta\u0142o przeprowadzone przez firm\u0119 ARC Rynek i Opinia sp. z o.o. metod\u0105 CAWI w maju 2024 r. na og\u00f3lnopolskiej, reprezentatywnej \u00a0pr\u00f3bie 2019 os\u00f3b w wieku 15\u201365 lat.<\/p>\n<p><strong>Porady dla konsument\u00f3w:<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><strong>Sprawdzaj najni\u017csz\u0105 cen\u0119 z 30 dni przed promocj\u0105<\/strong> \u2013 to od niej obliczysz realn\u0105 warto\u015b\u0107 obni\u017cki.<\/li>\n<li><strong>Czytaj regulaminy promocji<\/strong> \u2013 upewnij si\u0119, czy cena promocyjna obowi\u0105zuje przy ka\u017cdym zakupie, czy wy\u0142\u0105cznie przy spe\u0142nieniu dodatkowych warunk\u00f3w (np. zakup dw\u00f3ch konkretnych produkt\u00f3w).<\/li>\n<li><strong>Korzystaj z listy zakup\u00f3w<\/strong> \u2013 nie daj si\u0119 ponie\u015b\u0107 emocjom. Sprawd\u017a, czy naprawd\u0119 potrzebujesz kolejnej sztuki produktu tylko dlatego, \u017ce jest w promocji.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Jakim Ty jeste\u015b konsumentem?<\/strong><\/h3>\n<p>We\u017a dzi\u015b udzia\u0142 w naszej ankiecie w story na kanale <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/uokikgovpl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">uokikgovpl na Instagramie<\/a>. Odpowiedz na kilka pyta\u0144 o zachowania w obliczu promocji i sprawd\u017a, czy masz takie same do\u015bwiadczenia jak nasi respondenci.<\/p>\n<div class=\"col-12\">\n<div class=\"file-to-download\">\n<div class=\"icon-file-download\"><\/div>\n<div class=\"file-name\"><a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/Download\/1253\">Wp\u0142yw promocji na zachowania zakupowe \u2013 raport z badania<\/a> (4.8 MB, pdf)<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>UOKiK zapyta\u0142 Polak\u00f3w o sposoby prezentowania promocji w sklepach i ich wp\u0142yw na decyzje zakupowe. Obni\u017cki kusz\u0105 &#8211; blisko 70 proc. z nas przyznaje, \u017ce <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/?p=6157\" title=\"Promocja to tylko zach\u0119ta czy te\u017c manipulacja? Wnioski z badania konsument\u00f3w\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":6158,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-6157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6159,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6157\/revisions\/6159"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}