{"id":6220,"date":"2025-06-12T13:45:10","date_gmt":"2025-06-12T11:45:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/?p=6220"},"modified":"2025-06-12T13:45:10","modified_gmt":"2025-06-12T11:45:10","slug":"mylacy-system-ocen-na-olx-pl-decyzja-prezesa-uokik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/?p=6220","title":{"rendered":"Myl\u0105cy system ocen na OLX.pl \u2013 decyzja Prezesa UOKiK"},"content":{"rendered":"<ul class=\"introduction-li\">\n<li>Gdy nie jest jasne, \u017ce ocenia\u0107 zakupy mog\u0105 ci, kt\u00f3rzy nic nie kupili, a tym, kt\u00f3rzy kupili, nie zawsze przys\u0142uguje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wystawienia oceny, to mamy do czynienia z nieuczciwymi praktykami rynkowymi.<\/li>\n<li>Je\u015bli dodamy do tego algorytm, kt\u00f3ry istotnie zniekszta\u0142ca pierwotny charakter oceny, zw\u0142aszcza negatywnej, to mamy przepis na naruszanie zbiorowych interes\u00f3w konsument\u00f3w.<\/li>\n<li>Prezes UOKiK wyda\u0142 decyzj\u0119 wobec Grupy OLX. Kara to ponad 28 mln z\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u201eJak przebieg\u0142a transakcja?\u201d, \u201eDaj nam zna\u0107 o swoich do\u015bwiadczeniach z tym sprzedaj\u0105cym\u201d. Znasz te komunikaty? OLX.pl to jedna z najpopularniejszych w Polsce platform z og\u0142oszeniami, dost\u0119pna z poziomu strony internetowej oraz aplikacji. Przedmiotem obrotu s\u0105 rzeczy u\u017cywane, fabrycznie nowe, a tak\u017ce us\u0142ugi. Korzystaj\u0105cy z serwisu konsumenci mog\u0105 zapoznawa\u0107 si\u0119 z opiniami na temat innych u\u017cytkownik\u00f3w. <a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/download.php?plik=25423\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Z bada\u0144 przeprowadzonych na zlecenie UOKiK<\/a> wynika, \u017ce opinie s\u0105 istotnym \u017ar\u00f3d\u0142o informacji przed podj\u0119ciem decyzji zakupowej dla 86 proc. os\u00f3b, kt\u00f3re kupuj\u0105 w internecie.<\/p>\n<p>Prezes UOKiK sprawdzi\u0142, kto i kiedy m\u00f3g\u0142 wystawi\u0107 opini\u0119 w serwisie OLX.pl, jaki algorytm stosowa\u0142a sp\u00f3\u0142ka do obliczenia ko\u0144cowych ocen u\u017cytkownik\u00f3w i jak informowa\u0142a o zasadach obowi\u0105zuj\u0105cych na platformie. Za praktyki wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d na\u0142o\u017cy\u0142 na Grup\u0119 OLX kar\u0119 ponad 28 mln z\u0142.<\/p>\n<h3><strong>Opinie o transakcjach, kt\u00f3rych nie by\u0142o<\/strong><\/h3>\n<p>Uprawnieni do wystawienia opinii w serwisie okre\u015blani byli jako \u201ekupuj\u0105cy\u201d, co wskazywa\u0142o, \u017ce dokonanie zakupu jest podstawowym kryterium pozwalaj\u0105cym na p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 sprzedaj\u0105cego. Tak jednak nie by\u0142o, a o problemach zwi\u0105zanych z systemem ocen na OLX.pl \u015bwiadczy\u0142y sygna\u0142y od u\u017cytkownik\u00f3w. \u201eDosta\u0142am negatywn\u0105 opini\u0119 od u\u017cytkownika, z kt\u00f3rym si\u0119 nawet nie kontaktowa\u0142am. Ani telefonicznie ani na OLX nie mam wiadomo\u015bci od tego Pana\u201d. \u201eCi u\u017cytkownicy nie kupili niczego ode mnie, co zatem oceniaj\u0105?\u201d. \u201eW dodatku tre\u015b\u0107 ocen nie jest widoczna, wi\u0119c potencjalni kupuj\u0105cy mog\u0105 my\u015ble\u0107, \u017ce kogo\u015b oszuka\u0142em, co nigdy nie mia\u0142o miejsca\u201d. Podobnych skarg by\u0142o wi\u0119cej.<\/p>\n<blockquote><p>\u2013 Korzystaj\u0105cy z OLX.pl cz\u0119sto nie zdawali sobie sprawy z tego, \u017ce ocena mo\u017ce by\u0107 wystawiona przez osob\u0119, kt\u00f3ra nie dokona\u0142a zakupu, a nawet tak\u0105, z kt\u00f3r\u0105 nie mieli \u017cadnego kontaktu. Platforma umo\u017cliwia\u0142a wystawienie opinii na podstawie \u201edo\u015bwiadczenia transakcyjnego\u201d. Ocenia\u0107 mogli te\u017c ci, kt\u00f3rzy tylko zapytali o produkt, b\u0105d\u017a wy\u015bwietlili dane kontaktowe przy ofercie. To mog\u0142o wprowadza\u0107 konsument\u00f3w korzystaj\u0105cych z portalu w b\u0142\u0105d i narusza\u0107 ich interesy \u2013 m\u00f3wi Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>Na zaproszenie i po kolei<\/strong><\/h3>\n<p>Do\u015bwiadczenie transakcyjne mog\u0142o by\u0107 z\u0142e, dobre lub rewelacyjne, ale \u017ceby je wyrazi\u0107, trzeba by\u0142o poczeka\u0107 na zaproszenie. Dost\u0119p do zamieszczenia oceny w odniesieniu do wszystkich zakup\u00f3w nie by\u0142 taki sam. Serwis OLX wysy\u0142a\u0142 jedno zaproszenie do wystawienia opinii na tydzie\u0144. Zaproszenie do oceny dotyczy\u0142o zawsze ostatniego do\u015bwiadczenia transakcyjnego. Je\u015bli konsument w danym tygodniu kupowa\u0142 wi\u0119cej ni\u017c raz b\u0105d\u017a kontaktowa\u0142 si\u0119 z kilkoma u\u017cytkownikami serwisu, musia\u0142 najpierw odpowiedzie\u0107 na zaproszenie do oceny ostatniej aktywno\u015bci. Je\u015bli tego nie zrobi\u0142, nie mia\u0142 dost\u0119pu do wystawienia opinii pozosta\u0142ym u\u017cytkownikom. Dodatkowe utrudnienie mieli korzystaj\u0105cy z aplikacji OLX.pl, kt\u00f3rzy zaproszenia dostawali w formie powiadomienia push i je\u015bli je zamkn\u0119li bez wystawienia oceny, nie mogli ju\u017c do nich wr\u00f3ci\u0107. Jak ustali\u0142 Prezes UOKiK, konsumenci nie byli w\u0142a\u015bciwie informowani o obowi\u0105zuj\u0105cych zasadach oceniania.<\/p>\n<blockquote><p>\u2013 Konsumenci mieli podstawy by s\u0105dzi\u0107, \u017ce kryterium umo\u017cliwiaj\u0105cym zamieszczenie opinii by\u0142a transakcja, nie za\u015b spe\u0142nienie dodatkowych warunk\u00f3w, jak np. otrzymanie zaproszenia od serwisu czy ocena zakup\u00f3w na platformie w jakiej\u015b kolejno\u015bci. Takie rozwi\u0105zanie wp\u0142ywa\u0142o na reprezentatywno\u015b\u0107, a w konsekwencji na rzetelno\u015b\u0107 ocen prezentowanych na platformie OLX.pl. Konsumenci, kt\u00f3rzy w kr\u00f3tkim czasie kupowali cz\u0119\u015bciej, mieli gorszy dost\u0119p do wystawienia oceny sprzedaj\u0105cego, przez co ich g\u0142os nie by\u0142 tak samo odzwierciedlony w ocenach prezentowanych w serwisie \u2013 m\u00f3wi Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>Pozytywny liczy si\u0119 bardziej<\/strong><\/h3>\n<p>Konsumenci skar\u017cyli si\u0119 na system ocen na OLX z uwagi na mo\u017cliwo\u015b\u0107 zamieszczania oceny nie tylko przez kupuj\u0105cych, jednak nie mieli szansy odkry\u0107 jego innej wady \u2013 nieuczciwie dzia\u0142aj\u0105cego algorytmu. Grupa OLX stosowa\u0142a kilkuetapow\u0105 metod\u0119 obliczania og\u00f3lnej oceny u\u017cytkownika. Z tr\u00f3jstopniowej skali oceny do\u015bwiadczenia: rewelacyjne, dobre, z\u0142e powstawa\u0142a skala czterostopniowa: rewelacyjnie, dobrze, nie\u017ale oraz negatywna \u2013 nie polecam. Jak ustali\u0142 Prezes UOKiK, algorytm stosowany przez sp\u00f3\u0142k\u0119 do obliczenia oceny u\u017cytkownik\u00f3w zawy\u017ca\u0142 oceny poprzez dwa mechanizmy. Przypisywa\u0142 wy\u017csz\u0105 wag\u0119 ocenom pozytywnym ni\u017c negatywnym, a dodatkowo oceny mieszcz\u0105ce si\u0119 poni\u017cej po\u0142owy w skali by\u0142y kwalifikowane i prezentowane jako pozytywne. Konsumenci nie mogli zweryfikowa\u0107, czy przyporz\u0105dkowane oceny by\u0142y adekwatne do opinii zostawianych przez oceniaj\u0105cych. Przyk\u0142adowo u\u017cytkownicy OLX.pl nie wiedzieli, \u017ce ocena \u201eNie\u017ale. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kupuj\u0105cych jest dosy\u0107 zadowolona z tego og\u0142oszeniodawcy\u201d by\u0142a przypisywana m.in. sprzedaj\u0105cym, kt\u00f3rzy mieli wi\u0119cej ocen negatywnych ni\u017c pozytywnych. W efekcie stosowanych mechanizm\u00f3w konsumenci zamiast oceny \u201enie polecam\u201d mogli widzie\u0107 ocen\u0119 \u201enie\u017ale (\u2026)\u201d, zamiast oceny \u201enie\u017ale (\u2026)\u201d ocen\u0119 \u201edobrze\u201d, a zamiast oceny \u201edobrze\u201d ocen\u0119 \u201erewelacyjnie\u201d.<\/p>\n<blockquote><p>\u2013 Kluczowe funkcje wielu platform oparte s\u0105 o algorytmy niewidoczne dla konsument\u00f3w. Dlatego tak wa\u017cne jest, \u017ceby przedsi\u0119biorcy dzia\u0142aj\u0105cy w e-commerce stosowali uczciwe zasady i metody korzystania z takich narz\u0119dzi. Grupa OLX sugerowa\u0142a, \u017ce niekt\u00f3re oceny u\u017cytkownik\u00f3w s\u0105 wy\u017csze ni\u017c w rzeczywisto\u015bci. Konsumenci nie mieli wgl\u0105du w to, jakie oceny cz\u0105stkowe sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ocen\u0119 og\u00f3ln\u0105 u\u017cytkownika, ani te\u017c dost\u0119pu do wystawionych na ich temat komentarzy. Nie zdawali sobie sprawy, \u017ce inni u\u017cytkownicy platformy mogli by\u0107 mniej zadowoleni z kontaktu ze sprzedawc\u0105 ni\u017c wynika\u0142o to z ocen prezentowanych w serwisie. W konsekwencji, system ocen sugerowa\u0142 korzystniejsze do\u015bwiadczenia zakupowe konsument\u00f3w, ani\u017celi wynika\u0142o to z realnych do\u015bwiadcze\u0144 transakcyjnych, co mog\u0142o zach\u0119ca\u0107 kolejnych u\u017cytkownik\u00f3w do dokonania zakupu na OLX.pl \u2013 m\u00f3wi Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p><\/blockquote>\n<h3><strong>Nowy system ocen<\/strong><\/h3>\n<p>Praktyki kwestionowane przez Prezesa UOKiK sp\u00f3\u0142ka stosowa\u0142a od listopada 2020 r. do 31 lipca 2024 r. Przez ponad 3,5 roku u\u017cytkownicy serwisu OLX byli wprowadzani w b\u0142\u0105d, a ich interesy by\u0142y naruszane. Dopiero po tym czasie sp\u00f3\u0142ka zast\u0105pi\u0142a stosowane mechanizmy nowym systemem ocen, kt\u00f3ry eliminuje zarzuty podniesione przez Urz\u0105d. Obecnie ocena og\u00f3lna sprzedaj\u0105cego jest wyliczana w oparciu o \u015bredni\u0105 arytmetyczn\u0105 wszystkich ocen cz\u0105stkowych, do kt\u00f3rych konsumenci maj\u0105 wgl\u0105d. Oceny te bazuj\u0105 na liczbie przyznanych gwiazdek (od 1 do 5) oraz tagach. Co istotne, mog\u0105 je wystawi\u0107 ju\u017c wy\u0142\u0105cznie osoby, kt\u00f3re kupi\u0142y i odebra\u0142y przedmiot z przesy\u0142k\u0105 OLX.<\/p>\n<p>Kara dla Grupy OLX to ponad 28 mln z\u0142 (28 420 869 z\u0142). <a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/Download\/1281\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Decyzja nie jest prawomocna<\/a>, sp\u00f3\u0142ce przys\u0142uguje odwo\u0142anie do S\u0105du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w. Po uprawomocnieniu si\u0119 decyzji sp\u00f3\u0142ka poinformuje o niej na stronie internetowej OLX.pl oraz na swoich profilach w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Prezes UOKiK prowadzi wobec przedsi\u0119biorcy r\u00f3wnie\u017c post\u0119powanie w sprawie na\u0142o\u017cenia kary za wprowadzaj\u0105ce w b\u0142\u0105d informacje, kt\u00f3re sp\u00f3\u0142ka przekazywa\u0142a w odpowiedzi na wezwania do z\u0142o\u017cenia wyja\u015bnie\u0144.<\/p>\n<p>To nie pierwsza decyzja Prezesa Urz\u0119du wobec Grupy OLX. W ubieg\u0142ym roku <a href=\"https:\/\/uokik.gov.pl\/grupa-olx-decyzja-prezesa-uokik\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Prezes UOKiK zobowi\u0105za\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119<\/a> do zmiany praktyk dotycz\u0105cych zakup\u00f3w z pakietem ochronnym, udzielania informacji o mo\u017cliwo\u015bci pomini\u0119cia \u201eprzesy\u0142ki OLX\u201d i op\u0142aty serwisowej oraz uwzgl\u0119dniania op\u0142at dodatkowych w wynikach sortowania od najta\u0144szych ofert.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Gdy nie jest jasne, \u017ce ocenia\u0107 zakupy mog\u0105 ci, kt\u00f3rzy nic nie kupili, a tym, kt\u00f3rzy kupili, nie zawsze przys\u0142uguje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wystawienia oceny, to mamy <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/?p=6220\" title=\"Myl\u0105cy system ocen na OLX.pl \u2013 decyzja Prezesa UOKiK\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":6221,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-6220","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6220","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6220"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6220\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6222,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6220\/revisions\/6222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wiih.lodz.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}